`saqarTevlos ekonomika~  2006 (1)
  mecniereba
kaxeTis regionis turistuli potenciali
doc. n. kacitaZe doc. l.koWlamazaSvili


   turizmi mogzaurobisa da dasvenebis
   saukeTeso saSualebaa. misi
   erT_erTi ZiriTadi funqciaa, daakmayofilos
   mosaxleobis turistul
   – rekreaciuli moTxovnilebani.
   aseve, mas SeuZlia Seasrulos ekonomikuri,
   socialuri da bunebisdacviTi
   funqciebic, romlebic
   qveynis an misi teritoriis nawilis
   – regionis ganviTarebaSi metad
   mniSvnelovan rols asruleben.
   turizmi, rogorc socialursayofacxovrebo
   infrastruqturis
   diversificirebuli, darg_
   TaSorisi kompleqsi, warmoadgens
   turistul industrias, romelic
   flobs solidur materialur_teqnikur
   bazas, uzrunvelyofs mosaxleobis
   didi nawilis dasaqmebas
   da urTierTmoqmedebs ekonomikuri
   kompleqsis yvela dargTan.
   turizmis materialur_teqnikur
   bazas miekuTvneba: turistuli
   firmebi (turoperatorebi da
   turistuli saagentoebi), sastumroebi,
   turistuli bazebi, kvebisa
   da vaWrobis sawarmoebi, avtosatransporto
   sawarmoebi, turistuli
   inventaris da aRWurvilobis
   ijariT gamcemi punqtebi, turistuli
   sagzurebis realizaciis
   biuroebi, sakontrolo samaSvelo
   samsaxuri da sxva. amrigad, turizmis
   materialur_teqnikuri baza
   astimulirebs mcire biznesis mravalricxovani
   sawarmoebis invenstirebas
   da turizmidan miRebuli
   Semosavali swrafad nawildeba mosaxleobis
   yvelaze farTo fenebs
   Soris, riTac mTeli sazogadoeba
   iRebs ekonomikur sargebels. adgilobrivi
   biujetis Sevsebis wyaro
   xdeba turistebze dakisrebuli
   gadasaxadebi, maT Soris, savizo,
   sabaJo da sxva. mTlianobaSi turistuli
   industria eyrdnoba bunebriv
   resursebs. turizmisTvis
   gankuTvnili teritoria unda iyos
   saTanado farTis, raTa ar moxdes
   misi turistebiT gadatvirTva da
   daculi iseTi riskisagan, rogoricaa
   saSiSi cxovelebi da mcenareebi,
   stiqiuri ubedurebebi da sxva.
   turistul biznesSi erTi samuSao
   adgilis Seqmnas Tan sdevs
   sxva dargSi orze meti samuSao
   adgilis Seqmna. ucxoeli turistebis
   nakadebis zrda erTgvarad
   xels uwyobs ekonomikis momijnave
   dargebis – soflis meurneobis,
   kvebis mrewvelobis, transportis,
   mSeneblobis da sxvaTa ganviTarebasac.
   turizmi qmnis dasaqmebis
   sxvadasxva saxeebs: pirdapiri
   dasaqmeba – pirebi, romlebic
   muSaoben turistul sawarmoebSi
   (sastumro, turistuli saagento
   da sxva), iribi – is samuSao adgilebi,
   romlebic Seqmnilia momwodebel
   seqtorSi (mag., soflis
   meurneoba), mSeneblobaze dasaqmeba,
   rac Cveulebriv droebiT xasiaTs
   atarebs, magram igi SeiZleba
   iyos xangrZlivic, rogorc es aris
   Zlieri turistuli potencialis
   mqone qveynebSi.
   turizmi adgilobrivi mosaxleobis
   yofa_cxovrebaze dadebiTad
   moqmedebs – iqmneba damatebiTi
   samuSao adgilebi, izrdeba Semosavlebi,
   rac Sedegad iwvevs maTi
   cxovrebis donis amaRlebas; meti
   yuradReba eqceva kulturuli memkvidreobis
   dacvas da aRdgenas.
   saqarTveloSi, rogorc maRali
   turistuli potencialis mqone
   qveyanaSi, turizms Tavisuflad
   SeiZleba hqondes eqsportabelurobis
   maRali done da man mniSvnelovani
   roli unda Seasrulos
   Semosavlebis zrdasa da mosaxleobis
   masStabur dasaqmebaSi.
   saqarTvelos mTel teritoriaze
   turistuli potencialis bunebriv_
   geografiuli ganfena regionuli
   ekonomikis Tanabari ganviTarebis
   saSualebas iZleva. amasTan,
   turizmi astimulirebs ekonomikis
   sxva dargebis (transporti da komunikaciis
   saSualebebi, agraruli
   seqtori, kvebis mrewveloba, mSenebloba)
   ganviTarebas. igi gansakuTrebul
   gavlenas axdens qveynis
   ekonomikaze da piriqiT – ekonomika
   uzrunvelyofs turizmis
   ganviTarebas.
   saqarTvelos, maT Soris, kaxkaxeTis
   regionis turistTa ganTavsebis
   obieqtebis saerTo simZlavre
   eTis regionis mdebareoba ganapirobebs,
   rom upirveles yovlisa,
   dasavleT evropa moiazreba qveynis
   turistuli bazris potenciur
   momxmareblad. Tumca sawyis
   etapze SesaZlebelia, gavzardoT
   zafxulis turistul_rekreaciuli
   produqtis gatana kavkasiis da ruseTis
   bazrebze, vinaidan yofili
   sabWoTa qveynebi jer kidev srulad
   ar arian CarTulni saerTaSoriso
   turizmSi da arsebobs turistuli
   nakadebis mozidvis didi SesaZlebloba
   swored Cveni satransporto
   – geografiuli mdebareobis upiratesobiT.
   kaxeTi saqarTvelos erT_erTi
   didi regionia, romelic odiTganve
   warmoadgenda qveynis ekonomikuri
   da kulturuli ganviTarebis,
   misi saxelmwifoebrivi simtkicis
   mZlavr dasayrdens.
   kaxeTis istoriuli Zeglebis
   simravle da mravalferovneba
   (romelTa umravlesoba turistuli
   marSrutis obieqtebs warmoadgens
   da specialistebisa da
   mnaxvelTa did interess iwvevs),
   daculi teritoriebis florisa
   da faunis simdidre, sakurorto
   zonebis profilis mravalsaxeoba
   da saerTaSoriso turistul bazarze
   kulturuli turizmisadmi
   mzardi interesi turistuli bazris
   segmentis moTxovnilebaTa
   sruli dakmayofilebis saSualebas
   iZleva.
   kaxeTis administraciuli centria
   qalaqi Telavi, romelic Tavisi istoriuli
   da arqiteqturuli Rirebulebebis
   gamo damTvalierebelTa
   did interess iwvevs.
   aRsaniSnavia mxaris 5 nakrZali:
   axmetis saxelmwifo nakrZali
   mdebareobs saqarTvelos CrdiloaRmosavleT
   nawilSi da aerTianebs
   3 damoukidebel nakrZals: bawaris
   (uTxovaris), babaneulis da TuSe_
   Tis kompleqsur nakrZals.
   lagodexis nakrZali mdebareobs
   kavkasionis qedis samxreT ferdobze.
   vaSlovanis nakrZali mdebareobs
   Siraqis zeganze.
   kaxeTi mdidaria sakurorto
   tradiciebiTac, rogorebicaa axtala,
   ujarma, arxilos kalo da
   sxva. Tumca mxareSi arsebuli yvela
   obieqti saWiroebs kapitalur
   SekeTebas, vinaidan sakurorto da
   turistuli obieqtebi moZvelebulia
   da ar Seefereba evropuli
   standartebis dones. turistTa
   ganTavsebis arsebuli pirobebis
   srulad Seswavlis mizniT aRricxul
   iqna saojaxo sastumroTa
   potencialic, ris Sedegad gairkva,
   rom mocemul etapze regions Seu_
   Zlia, miiRos 230_290 damsvenebeli
   an turisti (mxolod kerZo seqtorSi).
   saqarTvelos turizmisa da kurortebis
   saxelmwifo departamentis
   monacemebiT, qalaq TelavSi
   SesaZlebelia 80_100 turistis gan_
   Tavseba 36_40 ojaxSi komunaluri
   da momsaxurebis sruli servisiT.
   qalaq siRnaRSi _ 50_60 turisti 15_
   18 ojaxSi; qalaq gurjaanSi _ 40_
   50 damsvenebeli 20 ojaxSi; qalaq
   lagodexSi – 60_80 turisti 20
   ojaxSi.
   2004 wels saqarTveloSi Semosul
   stumarTa da vizitorTa raodenoba
   368 aTasi iyo da 2003 welTan SedarebiT
   zrdam 18% Seadgina, xolo
   1995 welTan SedarebiT ucxoel
   turistTa raodenobam 4_jer imata
    SemdgomSi qveyanaSi
   turistuli momsaxurebis ganviTarebis
   analizis srulyofis mizniT
   sasurveli iqneba, Tu saqarTvelos
   turizmisa da kurortebis saxelmwifo
   departamenti statistikis
   saxelmwifo departamentTan er_
   Tad turistTa aRricxvas moaxdens
   calkeuli regionebis mixedviT.
   kaxeTSi turizmis ganviTarebas
   garkveulwilad xels uSlis mxaris
   sanatoriumebSi, sastumroebSi,
   dasasvenebel saxlebsa da sakurorto
   adgilebSi droebiT adgilmonacvle
   pirTa ganTavseba, umuSevrobis
   maRali done, mosaxleobis
   Semosavlebis simcire.
   Tanamedrove sainformacio_saa_
   Rricxvo sistemis ararsebobis
   gamo saqarTveloSi ver xerxdeba
   Camosul turistTa raodenobisa
   da miRebuli Semosavlebis Sesaxeb
   srulyofili monacemebis Sekreba
   da, Sesabamisad, msoflio turistuli
   organizaciisaTvis gadacema,
   xolo is statistikuri monacemebi
   rac arsebobs, ar Seesabameba
   sinamdviles. statistikur da sxva
   monacemTa bazis simwiris gamo seriozul
   sirTuleebs awydeba saqarTvelos
   turistuli bazris Sefaseba
   da prognozireba. amitom
   aucilebelia @”aRricxvis baraTis”
   SemoReba, romelsac Seavsebs sahaero,
   sagzao da sarkinigzo gziT
   Semosuli ucxoeli turisti.
   kaxeTis regionSi Semosavlebis
   zrdas da aqedan gamomdinare –
   mosaxleobis keTildReobis ama_
   Rlebas xels Seuwyobs regionSi
   mcire mewarmeobis ganviTareba,
   infrastruqturis mowyoba, ker_
   Zod: kvebis obieqtebis, maT Soris,
   swrafi kvebis obieqtebis qselis,
   gasarTobi parkebis gaxsna, daxuruli
   da Ria sakoncerto darbazebis,
   gzebis mSenebloba, soflis
   meurneobis produqtebze moTxovnis
   gazrdis safuZvelze maTi adgilobrivi
   warmoebis gafarToeba,
   rac saerTo jamSi aamaRlebs turistTa
   momsaxurebis dones. am miznis
   miRweva SesaZlebelia regionis
   teritoriaze turistuli saqmianobis
   swori da racionaluri organizebiT.
   
   


gamomcemeli: Tavisufali ekonomikis instituti da: saqarTvelos savaWro_samrewvelo palata